Pored mjerenja šećera u krvi i krvnog pritiska, građani su tokom akcije mogli dobiti korisne savjete i uputstva od strane endokrinološkog tima ljekara koji su činili: prim. dr Mirjana Tekić, dr Emir El Chekh, dr Smiljana Dubajić i dr Jovana Lovrić. U današnjoj akciji učestvovali su dr Goran Jovanović, specijalzant endokrinologije i dr Momir Alempić, specijalizant gastroenterologije, te medicinska sestra Ljubana Gejak i laboratorijski tehničar Mirjana Jovanović.

Ovogodišnja globalna tema Svjetskog dana borbe protiv dijabetesa, koja se odnosi i na 2027. godinu, jeste „Rano djelovanje u prevenciji dijabetesa” (engl. Early action on diabetes), uz slogan #DjelujRanoProtivDijabetesa. Kampanja stavlja akcenat na značaj pravovremenog prepoznavanja prvih simptoma, ranog otkrivanja bolesti i smanjenja rizika od nastanka dijabetesa tipa 2.
Svjetski dan dijabetesa obilježava se 14. novembra, na dan rođenja ser Frederika Bantinga, koji je zajedno sa Čarlsom Bestom zaslužan za otkriće insulina 1921. godine.

Dijabetes je hronično oboljenje koje nastaje kada pankreas ne proizvodi dovoljno insulina ili kada organizam ne može efikasno da ga koristi. Nekontrolisana hiperglikemija vremenom dovodi do oštećenja nervnog sistema i krvnih sudova te povećava rizik od srčanog i moždanog udara, oštećenja bubrega, vida i drugih komplikacija.

Prema riječima prim. dr Mirjane Tekić, specijaliste interne medicine i supspecijaliste endokrinologije, dijabetes poprima epidemijske razmjere širom svijeta, a zabrinjavajući trendovi prisutni su i u našem okruženju.
„Dijabetes melitus je hronična masovna nezarazna bolest čiji broj oboljelih svakodnevno raste. Bilježimo sve veći broj novooboljelih, a posebno zabrinjava porast dijabetesa tipa 2, koji se, iako se tradicionalno vezuje za stariju životnu dob, sve češće javlja i kod mlađih osoba. Dijabetes tipa 1 uglavnom se javlja u mlađoj životnoj dobi i znatno je rjeđi”, ističe dr Tekić.

Ona naglašava da prvi simptomi često nisu dovoljno izraženi da bi osobu odmah naveli na sumnju da je riječ o dijabetesu, zbog čega se bolest neerijetko otkrije tek prilikom rutinskih laboratorijskih analiza.
„Na početku se mogu javiti stalni umor, slabost, opšta malaksalost, pojačana žeđ, učestalo mokrenje i pojačan osjećaj gladi. Neke osobe, uprkos povećanom unosu hrane, počinju da gube na tjelesnoj težini. Ukoliko se bolest ne prepozna na vrijeme i povišene vrijednosti šećera u krvi potraju, mogu se javiti i komplikacije poput trnjenja u gornjim i donjim ekstremitetima i sporijeg zarastanja rana. To su već znaci uznapredovalog oboljenja”, objašnjava dr Tekić.

Posebno važnim smatra prepoznavanje faktora rizika, među kojima su porodična opterećenost dijabetesom, povišen krvni pritisak, gojaznost, fizička neaktivnost i povišene vrijednosti šećera u krvi.
„Ovogodišnja tema upravo je posvećena ranom djelovanju. Važno je na vrijeme prepoznati prve simptome i faktore rizika, kako bi se bolest otkrila u početnoj fazi, pravovremeno započelo liječenje i spriječile komplikacije. One mogu zahvatiti krvne sudove različitih organa i dovesti ne samo do invaliditeta već i do najtežih zdravstvenih ishoda. Zato su preventivni pregledi od izuzetnog značaja, jer se na taj način može otkriti i određeni broj osoba koje imaju povišene vrijednosti šećera, a da toga nisu ni svjesne”, poručuje dr Tekić.

Dr Sanja Milovanović, pomoćnik direktora za medicinske poslove i klinički farmakolog ističe da medicina danas raspolaže značajno naprednijim mogućnostima liječenja dijabetesa,

„Svjetski dan borbe protiv dijabetesa svake godine zauzima veoma važno mjesto u našem kalendaru. Želim da naglasim da danas postoji određeni, često i neracionalan strah od ove bolesti, iako su metode liječenja značajno napredovale, posebno kada je riječ o osobama koje su zavisne od insulinske terapije. Naš cilj je da građanima pružimo tačne i pravovremene informacije, kako o prevenciji tako i o mogućnostima liječenja”, ističe dr Milovanović.

Ona dodaje da bijeljinska bolnica raspolaže stručnim endokrinološkim kadrom koji može odgovoriti potrebama stanovništva ovog područja.

„U našoj bolnici rade troje internista - endokrinologa, a nedavno smo dobili i još jednog specijalistu endokrinologije. To je značajan stručni kapacitet, posebno ako imamo u vidu da smo samo tokom ove godine imali više od 10.000 pregleda pacijenata. Građani kod nas mogu dobiti stručne informacije i savjete, bilo da je riječ o prevenciji ili liječenju već dijagnostikovane bolesti”, navodi dr Milovanović.
Prema njenim riječima, kontinuirana edukacija stanovništva i dostupnost pouzdanih informacija o faktorima rizika od suštinskog su značaja za sprečavanje nastanka i razvoja bolesti.

Prema podacima Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske, u Republici Srpskoj je tokom 2025. godine registrovano ukupno 479 novootkrivenih slučajeva dijabetesa, i tо 31 tip 1 i 448 tip 2. Оd ukupnоg brоја priјаvljеnih nоvооbоljеlih, 252 su оsоbе muškоg, а 227 su оsоbе žеnskоg pоlа.

Prеmа prоcјеnаmа Svјеtskе zdrаvstvеnе оrgаnizаciје brој ljudi kојi živе sа diјаbеtеsоm pоrаstао је sа 200 miliоnа 1990. gоdinе nа 830 miliоnа 2022. gоdinе.
Glоbаlnо, višе оd 40% ljudi kојi živе sа diјаbеtеsоm širоm sviјеtа nеmа pоstаvljеnu diјаgnоzu оvе bоlеsti. Bеz diјаgnоzе, pоstојi mоgućnоst dа оsоbе kоје živе sа diјаbеtеsоm nеćе imаti pristup njеzi, liјеčеnju i pоdršci kојi su im pоtrеbni zа kоntrоlu bоlеsti i vоđеnjе zdrаvоg živоtа. Pоznаvаnjе simptоmа diјаbеtеsа mоžе pоmоći ljudimа dа prаvоvrеmеnо pоtrаžе pоmоć.